1395

Frederik van Blankenheim 1393-1423

In het ‘Registrum feodalium Frederici de Blankenheim’ (bisschop van Utrecht 1393-1423) is een lijst opgenomen van de Drenthen die de bisschop van Utrecht als hun heer hebben gehuldigd, en van degenen die dit hebben geweigerd. Het was een lange lijst uit 1395 van Drenthen die de zijde van de bisschop kozen, met name diverse vooraanstaande adellijke families. De lijst met vijanden was nagenoeg evenlang.

Het is de vraag of deze lijst ook iets zegt over de zijde die de genoemde families hadden gekozen in 1227, voor die van de bisschop van Utrecht of die van de heer van Coevorden, de Drenten en de Groningse Gelkingen.

Een register uit 1395 met vrienden en vijanden van de bisschop

Vrienden van de bisschop

Dit sijn de Drenthen, die mynen heere van Utrecht gehuldet hebben in den jare van XCV.

In den yersten Henric Polman
Item Otto [en]
Item Johan Polman, gebruedere
Item Johan van Haeren
Item Alef van Haeren
Item Teese tEelde
Item jonge Teese
Item Egbert Teesen [en]
Item St. Teesen, fratres
Item Perney
Item Henric Scult
Item Knas ter Veen
Item Arent van Steenwijck [en]
Item Johan van Steenwijck, fratres
Item Roloff de Mepsche
Item Ludolph de Luynsche
Item Herman ter Hansouwen
Item Evert Hulmeldinck
Item Johannes der Bruggen
Item Lepel
Item sijn soen
Item Matthijs Buel
Item Reyner Zuerinck
Item Roelof sijn soen
Item Enauwe
Item Hannijn
Item Fukinck
Item Evert Gaessinck
Item Reynalt de Vos
Item Coenrat de Vos [en]
Item Bertolt de Vos, fratres
Item Johan van den Cloester
Aernt Huys, heer tot Runen
Johan sijn soen
Roeloff Huising
Johan Banneking
Johan van Swijnre
Johan de Vos van Steenwijck
Roloff Polman [en]
Herman ter Hansouwen, non fuerunt in gwerra

Vijanden van de bisschop

Ridder ende knecht uyt den lande van Drenthe, die vyant geworden sijn a^o XCV.

Int iersten Lubbert Essching,
Jan Aernt ende
Hendric Essing, gebrudere
Selekin van Haren
Aernt sijn soon
Frederic toe Naerdycke
Willam ten Dycke
Albert ten Broicke
Sander van den Wolde
Rolof Lippijng
Johan Ludekijns soon met ses sijn soenen
Wolter van Laer
Roloff bastart van Laer
Herman van Voerst ende syne knechte
Jan van der Eesen
Jan van Laer
Hendric Puest
Gerlach van Schuttorpe
Henric van Helendoren
Otto Sobbe
Jan van Vernenborch bastert
Roderic van Voerst bastert
Otte van Welevelde bastert
Jan Vrancke
Henric Meyneke
Henric van Allelant
Conrat van Appeldoren
Steven van Runen ende
Rolof Runen, gebrodere
Evert Hubbelding
Jan Hidding
Roleff Knasse
Roloff Wanijnck
Jan Valcke
Jan van Wijck
Gert de Roper
Frederic de Vrissche
Jan Mudder
Ludeke Hadeveldinck
Jan Ludens
Meynolt [Ludens] ende
Claes Ludens, gebruedere
Jan de Mepsche
Jan van Ees
Steven ter Borch, etc.

Frederik van Blankenheim

Frederik van Blankenheim was een invloedrijke geestelijke en bestuurder die in de late middeleeuwen een belangrijke rol speelde in zowel het Rijnland als de Noordelijke Nederlanden. Hij werd rond 1355 geboren op de Kasselburg in de Eifel en studeerde rechten in Parijs. In 1375 werd hij benoemd tot bisschop van Straatsburg, maar zijn bestuur daar verliep moeizaam. Met steun van Willem van Gelre werd hij in 1393 overgeplaatst naar het bisdom Utrecht, waar hij zich ontwikkelde tot een bekwaam en krachtig bestuurder. In Utrecht wist Frederik, gesteund door de Lichtenbergers, zijn gezag te versterken tegenover steden, adel en omliggende vorsten. Vooral in het Oversticht herstelde hij het bisschoppelijke gezag. Tijdens de zogenoemde Groninger Oorlog dwong hij ook de stad Groningen zijn macht te erkennen. In 1407 verleende hij stadsrechten aan Coevorden, waarmee hij zijn invloed in het noordoosten verder consolideerde.

Bekwaam en krachtig bestuurder

Op politiek en militair vlak was Frederik eveneens actief. Als bondgenoot van Willem VI van Holland nam hij deel aan de Arkelse oorlogen, wat hem onder meer het bezit van Hagestein opleverde. Op latere leeftijd werd hij opnieuw in conflicten betrokken tijdens de partijstrijd rond Jacoba van Beieren, waarin het Sticht zich ternauwernood wist te handhaven. Kerkelijke taken liet Frederik grotendeels over aan zijn bestuur en zijn wijbisschop Hubertus Schenck. Hij was daarnaast een beschermheer van de Moderne Devotie. Frederik overleed op 9 oktober 1423 op Kasteel Ter Horst en werd begraven in de Dom van Utrecht.